sobota, 10 października 2015

Jeżeli płacimy za coś później - to zostaje Nam gotówka - czyli korekta o zobowiązania - Przepływy pieniężne metoda pośrednia cd.

Dziś korekta o Zmiany stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów. Zobowiązanie krótkoterminowe, to jest pieniądze, które jesteśmy winni innym, za zakupione przez Nas dobra, czy usługi, mające termin płatności krótszy niż rok. W praktyce, są to zazwyczaj, niezapłacone faktury za towar, zakupione usługi, czy tez zobowiązania wynikające z późniejszych terminów obciążeń podatkowych. Otrzymane jednak faktury, czy naliczone ubezpieczenia zaliczyliśmy już do kosztów i obniżyły One Nasz zysk. Ale pieniądze faktycznie za tym jeszcze nie poszły, a My korzystamy z tzw. kredytu kupieckiego. 

I dlatego obliczając skąd mamy lub gdzie się podziały Nasze pieniądze, musimy to wszystko uwzględnić. Oczywiście musimy również pamiętać o stanie początkowym Naszych „długów”, które musieliśmy zapłacić w ciągu badanego okresu, a nie wpłynęło to na pomniejszenie Naszego osiąganego zysku, ( bo już w koszty wrzuciliśmy to wcześniej). Czyli wyobraźmy sobie sytuację – mamy na początek roku 10000 do zapłacenia, za uwzględnione, już w poprzednim roku faktury. W ciągu roku kupowaliśmy coś, płaciliśmy faktury bieżące i zaległe i na koniec roku zostało Nam do zapłacenia 30 000zł. Cóż to dla Nas oznacza? Ze w ciągu roku podwyższyliśmy Nasze zobowiązania w stosunku do innych o 20 000zł, – czyli 20 000zł zostało Nam więcej w kieszeni. W metodzie bezpośredniej musielibyśmy wszystkie operacje sobie wypisać, czyli co i za co płacimy. Tutaj wystarczy skorygować uwzględnione koszty o różnice między stanem końcowym a początkowym ( korektę wykonujemy z takim działaniem jak wyjdzie Nam wynik.) Jak zauważyliśmy robimy to odwrotnie niż w przypadku zapasów, czy należności. W tamtych wypadkach mieliśmy odczyniania z Aktywami, których zwiększenie zawsze powoduje ubytek Naszej gotówki. Tutaj mamy do czynienia z Pasywami, ( czyli z tym, za co wszystko kupujemy) – prosty, zatem z tego wniosę, ze im są większe, tym większą dysponujemy gotówka.
Na koniec chciałam, krótko napisać jeszcze o innych korektach. W naszym przypadku, kiedy prowadzimy uproszczoną księgowość, w tej pozycji najprawdopodobniej może pojawić się kiedyś dotacja, ( ale ja opiszemy w przypadku omawiania, księgowania dotacji). Dla tych, co jednak, może któreś z tych przypadków wyniknie, napisze tylko, że pozycja "Inne korekty" obejmuje inne niż ujęte w opisanych pozycjach korekty wyniku finansowego netto z tytułu operacji lub zdarzeń niepieniężnych dotyczących działalności operacyjnej, a między innymi:
 umorzenie zaciągniętych kredytów, pożyczek i innych zobowiązań finansowych (minus), umorzenie udzielonych pożyczek (plus), różnice kursowe, – ale na początek nie będziemy tego tutaj wszystkiego uwzględniać.
Wyliczając Nasze Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej, wykonamy następujące działania


Prognoza przepływów gotówkowych
A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
POZYCJA
OPIS
1
Zysk (strata ) netto
2
Amortyzacja
Poz. 1 Kosztów Działalności operacyjnej - Amortyzacja - Ewidencja Środków Trwałych (kol.14 KPiR)
3
Zmiana stanu zapasów
Stan Zapasów na początek badanego okresu - Stan zapasów na koniec badanego okresu
4
Zmiana stanu należności
Należności na początku okresu - Należności na koniec okresu
5
Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów
Zobowiązania krótkoterminowe ( bez kredytów) na koniec okresu - Zobowiązania( bez kredytów) na początek okresu
I.
Razem
( 1+2+3+4+5)

środa, 7 października 2015

Przepływy pieniężne - metoda pośrednia - to naprawdę da się zrobić :)

Czas na druga metodę wyliczania Przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej - metodę pośrednią. Zgodnie z definicja - metodą pośrednia polegaj na korygowaniu zysku netto w taki sposób, aby został on sprowadzony do zmian netto w środkach pieniężnych na skutek działalności operacyjnej, z uwzględnieniem wszystkich wpływów i wypływów z działalności inwestycyjnej i finansowej. Prawda, ze nie brzmi to zachęcająco? 

Ale jak to z definicjami bywa, często niezbyt trudne rzeczy, przedstawiają tak, że mało kto wie o, co w tym wszystkim chodzi ;).  Moim zdaniem nie jest to tak naprawdę skomplikowane, jak wygląda - tylko trzeba dobrze zrozumieć ideę tego zestawienia.

Działalność inwestycyjną i finansową ( taką samą dla obu metod), zajmiemy się później. Dziś spróbuję wytłumaczyć, tę pierwszą najtrudniejszą część.  



Na początek musimy sięgnąć do tego, co już się nauczyliśmy, tworząc Bilans i Rachunek Wyników. Pamiętamy dobrze, że wydatek to nie zupełnie to samo, co koszt, a wpływ nie jest zawsze w danym okresie tożsamy z Przychodami. 
Innymi słowy, to, co wiele razy już podkreślałam, – jeżeli osiągamy Przychód ( wystawiamy fakturę), to nie oznacza zawsze, że w tym momencie następuje przypływ gotówki. To samo dotyczy Naszych kosztów – to, że go poniesiemy, nie jest równoznaczne, ze wypłaciliśmy z Naszej kasy pieniądze. 

Dlatego wyliczony przez Nas na koniec badanego okresu zysk netto, nie będzie oznaczał, że takie pieniądze w danym okresie do Nas trafiły. Oczywiście, Urzędu Skarbowego nie interesuje to, czy otrzymaliśmy zapłatę za Naszą sprzedaż i od tego właśnie zysku musimy zapłacić podatek, ale to wcale nie oznacza, ze takie pieniądze mamy w ręku.

W metodzie pośredniej jak już napisałam wcześniej będziemy właśnie ten Nasz zysk, korygować o odpowiednie kwoty, – aby właśnie otrzymać wartość gotówki, jaka naprawdę mamy. 
Wzór tak sporządzonego rachunku przepływów pieniężnych, przedstawiony w ustawie o rachunkowości wyróżnia następujące korekty wyniku finansowego:
1. Amortyzacja
2. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych
3. Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)
4. Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej
5. Zmiana stanu rezerw
6. Zmiana stanu zapasów
7. Zmiana stanu należności
8. Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów
9. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych
10. Inne korekty

Pamiętajmy, ze dotyczy to jednostek, prowadzących pełną księgową. 

My zrobimy, to bardziej prosto, – bo większość z tych pozycji Nas nie będzie dotyczyć.  Nasze korekty ograniczymy do: 
1. Amortyzacja
2. Zmiana stanu zapasów
3. Zmiana stanu należności
4. Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów
5. Inne korekty

Jeszcze jedna ważna rzecz - korekty oznaczają, ze te właśnie pozycje będziemy dodawać lub odejmować od Naszego Zysku Netto. 

Pierwsza korekta to dodanie do Naszego wyniku netto pozycji Amortyzacja.  Obejmuje ona amortyzację środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Dlaczego to dodajemy? Bo samo naliczenie kosztu -Amortyzacji, jak już opisywałam, w poście o tworzeniu Rachunku Wyników, nie powodujemy w tym okresie wydatku. Wydatkiem był wcześniej zakup danego środka trwałego, ( co będziemy uwzględniać w części inwestycyjnej), natomiast sama amortyzacja koszt niepieniężny, niepowodujący wydatku. 
Dlatego tez, ponieważ od Przychodów odjęliśmy pozycję niepieniężną Amortyzacja – to teraz jak liczymy pieniądze trzeba ja dodać.

Następna pozycja to zapasy. Ta pozycja dotyczy tylko tych, którzy swój wynik korygowali o sporządzony remanent zapasów – odsyłam m.in do postu o wyliczaniu Naszych Aktywów obrotowych, czy tworzenia Rachunku Wyników. Pamiętamy, że chodziło o to, że ponieważ wszystkie zakupy w trakcie roku, bezpośrednio zaliczamy do kosztów – na koniec roku ( albo w momencie, kiedy robimy swoje zestawienie) musimy wyłączyć tę część zapasów, które Nam zostały, ponieważ one nie stanowią kosztów uzyskania Przychodów ( wiadomo, że jak ich jeszcze nie wykorzystaliśmy  to przychody,  uzyskaliśmy  bez ich udziału). Oczywiście uwzględnialiśmy też Zapasy początkowe, – które, najprawdopodobniej zostały sprzedane. Wtedy wyliczając ile wynoszą tak naprawdę Nasze Koszty zakupu materiałów ( lub towarów) wykonywaliśmy działanie: Nasza Wartość sprzedanych towarów = remanent na początek+ zakupione towary – remanent na koniec. Ale w ten sposób wyłączyliśmy z Naszego Wyniku finansowego – Nasze Zapasy, które Nam zostały, a za nie przecież musieliśmy tez zapłacić. Wykorzystaliśmy jednak zapasy, z poprzedniego okresu. To, co musimy zrobić? Wyliczamy, zatem ile zainwestowaliśmy w powiększenie Naszych zapasów lub ile zyskaliśmy pieniędzy wykorzystując zapasy z poprzedniego okresu. 
Przykładowo: Jeżeli mieliśmy na początku badanego okresu ( zazwyczaj roku) 10 000zł w zapasach, a na koniec roku mamy ich już 30 000zł, to wydaliśmy dodatkowo na zwiększenie zapasów 20 000zł. W takiej sytuacji Nasz Zysk netto pomniejszymy o tę kwotę, ( bo o tyle mamy mniej pieniędzy). W sytuacji odwrotnej, kiedy to na początku byśmy mieli 30 000zł a na koniec 10 000zł, to oznaczać będzie, ze w badanym okresie „zaoszczędziliśmy” 20 000zł, – czyli o te kwotę powiększymy zysk netto. 
Aby było prościej zapamiętać, kiedy „plus” a kiedy „minus” pamiętajmy, ze w przypadku Aktywów, ( czyli zasobów) odejmujemy od stanu początkowego końcowy i z takim znakiem jak nam wyjdzie wstawiamy do zestawienia: czyli 10 000-30 000zł = - 20 000zł

Kolejna Nasza korekta to o zmiany należności. Cóż to są te Nasze należności? Nic innego jak pieniądze, na które czekamy. Ponieważ w Przychodach, jak już nie raz pisałam, mamy również faktury, które jeszcze nie zostały zapłacone to musimy to wszystko odjąć. Ale trzeba również pamiętać, że na początek mieliśmy jakieś należne wpłaty, za wcześniejsze faktury, które już pewnie wpłynęły. Żebyśmy nie musieli ślęczeć nad Wyciągami bankowymi wystarczy tak naprawdę od naszych przychodów odjąć należności na koniec okresu a następnie dodać te, które mieliśmy na początku – i wtedy wyjdzie Nam ile pieniędzy do Nas wpłynęło. Robiąc to w zestawieniu – nie korygujemy bezpośrednio Przychodów a Zysk, ( ale generalnie wyjdzie na to samo, bo przecież nasz zysk to Przychody-Koszty). Samo działanie, które wykonamy, będzie analogiczne jak w przypadku zapasów. Pamiętając, że to również są Aktywa, korektę wyliczamy poprzez odjęcie stanu końcowego od początkowego. Jeżeli mieliśmy na początku badanego okresu ( zazwyczaj roku) 20000zł należności, a na koniec roku mamy ich już 40 000zł, to skorygujemy Nasz Zysk odejmując kwotę 20 000zł. 

Pamiętajmy: zarówno dla zapasów jak i należności, które są Naszymi Aktywami, ( czyli tym, co mamy) jest wspólna zasada korekt: Odejmujemy od stanu początkowego stan końcowy i o te kwotę korygujemy zysk- jeżeli wyjdzie kwota ujemna to odejmujemy to od zysku, analogicznie dodatnią – dodajemy. 
Jest to logiczne, gdyż każde zwiększenie którejś z tych pozycji, pozbawia Nas pieniędzy. Zmniejszenie skutkuje wpływem gotówki. 

Inna sytuacja będzie z korektą związaną z Naszymi zobowiązaniami ( czyli tym co My jesteśmy winni).  Ale to już przy następnym spotkaniu, żebyście się za szybko nie zniechęcili ;) 
Tak, że cdn…:)

poniedziałek, 5 października 2015

Przepływy pieniężne - Metoda bezpośrednia - czy na pewno warto wybierać łatwiejszą drogę?

Jak już pisałam w poprzednim poście Pieniądz gotówkowy można porównać do krwiobiegu każdego przedsiębiorstwa.  Wszystko, co robimy, każda Nasza czynność, przekłada się w jakiś sposób na pieniądze, jakimi dysponujemy.  Pamiętając, że nawet firmy wykazujące zyski w rachunku zysków i strat mogą mieć poważne problemy finansowe a nawet upaść, jeśli nie będą posiadały wystarczającej ilości gotówki, musimy dokładnie prześledzić, co dzieje się z Naszą gotówka.  


W tym celu sporządzimy nowe zestawienie „Przepływy gotówkowe „ ( Cash flow”)
Aby umożliwić taką analizę przepływów pieniężnych w przedsiębiorstwie, Nasze zestawienie jest zbudowane w następujący sposób:

A.
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
I.
Wpływy
II.
Wypływy
B.
Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej
I.
Wpływy
II.
Wypływy
C.
Przepływy pieniężne z działalności finansowej
I.
Wpływy
II.
Wypływy
D.
Zmiana stanu środków pieniężnych (A +/- B +/- C)
E.
Środki pieniężne na początek okresu
F.
Środki pieniężnie na koniec okresu (E +/- D)
Jak widzimy, przepływy pieniężne rozbite są na 3 podstawowe grupy: przepływy pieniężne z działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej.
Pierwsza grupa to przepływy z działalności operacyjnej. Działalnośćoperacyjna to działalność związana z bezpośrednią sprzedażą towarów lub świadczeniem usług oraz wytwarzaniem produktów. Działalność tę omawialiśmy już szczegółowo przy okazji sporządzania Rachunku Zysku i Strat. Przepływy z działalności operacyjnej pokazują nam, zatem wszystkie przepływy wynikające z podstawowej działalności przedsiębiorstwa. Będą to w dużej mierze przepływy wynikające ze sprzedaży, zapłaty za materiały, czy towary wypłat wynagrodzeń, płatności podatków oraz pokrywania wszystkich innych bieżących, niezbędnych do prowadzenia działalności wydatków.

Istnieją dwie metody tworzenia tej części rachunku przepływów pieniężnych, w wyniku, których otrzymujemy różne wersje Cash flow:
  • Prostszą do zrozumienia, ale bardziej czasochłonną - metodą bezpośrednią poprzez przeanalizowanie wszystkich wpływów i wypływów środków pieniężnych z działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej,
  • Trudniejszą do opanowania, ale jak dobrze zrozumiemy zasady, to dużo prostsza do sporządzenia- metodą pośrednią polegającą na korygowaniu zysku netto w taki sposób, aby został on sprowadzony do zmian netto w środkach pieniężnych na skutek działalności operacyjnej, z uwzględnieniem wszystkich wpływów i wypływów z działalności inwestycyjnej i finansowej.
Zależnie od tego, którą metodę wybierze przedsiębiorstwo, Cash flow przyjmuje nazwę rachunku przepływów pieniężnych metodą bezpośrednią lub pośrednią. Należy zaznaczyć, że bez względu na wybraną metodę, wielkość prezentowanych przepływów pieniężnych jest taka sama. Różni się jedynie metoda prezentacji.

Dziś omówimy Metodę bezpośrednią

czwartek, 1 października 2015

„Musze płacić podatki, a nic przecież nie zarabiam” – czyli po co robić Rachunek przepływów pieniężnych


Mamy już sporządzony Bilans i Rachunek zysków i strat. Czyli wiemy, co Mamy i za co kupiliśmy. Wiemy też ile zysku przynosi Nam Nasza działalność. Sprawdziliśmy, czy Nasza działalność jest opłacalna i czy dobrze zarządzamy posiadanymi zasobami. Jednak wciąż nie odpowiedzieliśmy na pytanie – „Gdzie są Nasze pieniądze??”. Na najbliższych Naszych spotkaniach właśnie tym tematem w końcu się będziemy zajmować. Nauczymy się sporządzać Rachunek przepływów pieniężnych, który jest trzecim głównym elementem sprawozdania finansowego przedsiębiorstwa. W trakcie Naszych następnych spotkań spróbuję pokazać kilka metod, jak się tego dowiedzieć.

A teraz krótko spróbuję wytłumaczyć, co tak naprawdę będziemy liczyć.

Rachunek przepływów pieniężnych ( często używana stosowana nazwa angielska Cash flow) pokazuje, jakimi środkami dysponowaliśmy w danym okresie, skąd one były i co z nimi zrobiliśmy. Czyli w skrócie – skąd mieliśmy i co się stało z Naszymi pieniędzmi.

Rachunek przepływów pieniężnych postrzegany jest przez wszystkich analityków finansowych, jako bardzo ważna część sprawozdania finansowego, dostarczająca dużej ilości informacji na temat działalności firmy. W przypadku firm prowadzących pełną księgowość, jego znaczenie wynika z faktu, że jest on znacznie mniej podatny na zniekształcenia księgowe niż bilans czy rachunek zysków i strat.
Bilans i rachunek wyników zależy, bowiem w dużej mierze od zastosowanych standardów rachunkowości oraz metod wyceny poszczególnych składników aktywów i pasywów (od przyjętych metod amortyzacji z stawek amortyzacyjnych, metod wyceny zapasów, środków trwałych, inwestycji, itp.), czyli od parametrów ustalanych przez Zarząd.  Rachunek przepływów pieniężnych, jest „oporny” na takie działania. Tutaj przedstawia się jedynie rzeczywiste zmiany gotówki, jakie zaszły w przedsiębiorstwie i możliwości manewrowania tymi wielkościami przy pomocy polityki rachunkowości są ograniczone. Nie występują tu, bowiem takie elementy jak szacunki czy przybliżenia.
Oczywiście to, co napisałam, dotyczy głownie firm, które musza sporządzać sprawozdania finansowe. My tworzyliśmy swoje, na własne potrzeby, dlatego oczywiście staraliśmy się jak najmniej ingerować w wynik. Ale i dla Nas Rachunek Przepływów pieniężnych ma zasadnicze znaczenie.
To, co będzie dla Nas najważniejsze to to, że Cash flow pokaże rzeczywiste zmiany gotówki w firmie. Pieniądz gotówkowy jest krwiobiegiem przedsiębiorstwa i jest jedną z najważniejszych wielkości, na jakie powinniśmy zwracać uwagę ( niby to oczywiste, ze powinniśmy zwraca uwagę na Nasza gotówkę, – ale czy naprawdę to robimy sumiennie?).
Dlaczego tak jest? Bo nawet firmy wykazujące zyski w rachunku zysków i strat mogą mieć poważne problemy finansowe a nawet upaść, jeśli nie będą posiadały wystarczającej ilości gotówki. Zysk księgowy, bowiem nie jest równoznaczny z zyskiem gotówkowym. Czyli tutaj dochodzimy do pytania postawionego na samym wstępie Naszych spotkań:, „ Dlaczego muszę płacić podatki, a przecież nie mam pieniędzy?"

Nim przejdziemy do głębszej analizy, dziś tylko chce przedstawić podstawową zasadę tego zestawienia.
Ponieważ Rachunek przepływów pieniężnych przedstawia informacje o zmianie stanu środków pieniężnych w Naszej firmie w ciągu danego okresu sprawozdawczego, jego najbardziej uproszczoną formę można by przedstawić w następujący sposób:
  • środki pieniężne na początek okresu
  • + wpływy środków pieniężnych
  • - wypływy środków pieniężnych
  • = środki pieniężne na koniec okresu
W rzeczywistości rachunek pieniężny jest jednak bardziej rozbudowany. Dla Naszej oceny stanu Naszych finansów, oprócz całkowitej zmiany wielości środków pieniężnych, ważne też będzie, co owe zmiany wywołało. Przedsiębiorstwo może, bowiem generować przepływy z różnych źródeł:
  • zyskiwać lub tracić środki pieniężne w wyniku podstawowej działalności operacyjnej i handlowej,
  • przepływy mogą też wynikać z inwestycji – przedsiębiorstwo może kupować lub sprzedawać swój majątek
Zmiany gotówki, mogą być generowane przez zaciąganie i spłatę kredytów i pożyczek.
Każda z tych aktywności spowoduje zmianę posiadanych środków pieniężnych. Każda też wywoła przepływy. Ich znaczenia będą jednak różne i oceniający sporządzone już przez Nas sprawozdanie będziemy chcieli nie tylko wiedzieć ile środków wpłynęło do firmy, ale także skąd one się wzięły. Zupełnie inne znaczenie mają środki uzyskane na sprzedaży produktów a inne środki pozyskane poprzez zaciągnięcie kredytu.
Ale to jak, to wszystko ogarnąć to już będzie temat Naszych następnych spotkań J