Rentowność, czyli czy Nasza firma Nam się opłaca.

Mamy już stworzony Bilans i Rachunek Zysków i Strat i nim przejdziemy do następnego zestawienia, zobaczymy, jakie informacje. Sporządzając, bowiem wymienione dokumenty, nie możemy zapominać, po co się tak bardzo trudzimy. Nie robimy tego tylko po to, aby dobrze wypełnić tabelki do Banku, ale wszystkie Nasze mozolne działania, mają na celu pomóc Nam prawidłowo zarządzać Naszymi finansami, a aby móc to robić prawidłowo, musimy mieć do tego właściwe narzędzia. Te narzędzia to zasadniczo zestaw grup wskaźników, a praca z nimi to Analiza finansowa. Jak już napisałam wcześniej sama analiza wskaźnikowa jest podstawą ogólnej analizy finansowej przedsiębiorstwa, czyli dostarcza informacji o kondycji finansowej Naszego przedsiębiorstwa. Wszystkim zależy na prowadzeniu biznesu, który będzie przynosił zyski. Jednak ważne jest też, aby te zyski były możliwie jak największe. Abyśmy mogli dobrze ocenić, czy Nasze wysiłki są współmierne z osiąganymi korzyściami, niezbędne jest przeprowadzenie analizy czynników oraz zdarzeń mających wpływ na uzyskiwane wyniki finansowe. Jak już o tym pisałam wcześniej, sama informacja, iż np. osiągnęliśmy zysk w wysokości 10 000 zł nie dostarcza tak naprawdę istotnych informacji bez wiedzy o wysokości przychodu w danym okresie oraz o wartości tego, co posiadamy i pieniędzy, jakie w to wszystko włożyliśmy. W oparciu o wyniki sporządzonej analizy, będziemy mogli odpowiednio ukierunkować Naszą działalność na to, co Nam się najbardziej opłaca oraz zidentyfikować obszary nieprawidłowo funkcjonujące, które mogą mieć niekorzystny wpływ na działalność Naszej firmy.

Jak sama nazwa sugeruje,  analiza wskaźnikowa opierać będzie swoje wyniki na zbiorze określonych wskaźników, które przedstawiać będą obraz powiązań oraz relacji, jakie występują pomiędzy wielkościami wynikającymi ze sprawozdań finansowych.

W tym przypadku podstawowym źródłem informacji będą już utworzone przez Nas zestawienia Bilans oraz Rachunek zysków i strat. Te dwa dokumenty zawierają bardzo wiele istotnych informacji potrzebnych do analizy sytuacji finansowej przedsiębiorstwa.

Rodzaj i ilość wykorzystywanych wskaźników jest bardzo szeroki. Jednak my skupimy się na najbardziej popularnych ( z jakiegoś powodu są, bowiem najbardziej popularne ;)).  Do najczęściej, zatem stosowanych możemy zaliczyć:

• Już wcześniej omówione przy okazji badania samego Bilansu - wskaźniki płynności, które charakteryzują zasoby aktywów obrotowych, stanowiących podstawę bieżącej działalności przedsiębiorstwa oraz stopień jego wypłacalności.
• Wskaźniki rentowności, określane mianem wskaźników zyskowności - mierzą one zdolność Naszej Firmy oraz jej poszczególnych składników do generowania zysku.
• Wskaźniki sprawności działania dają obraz szybkości krążenia zasobów majątkowych, a zwłaszcza ich produktywności.
• Wskaźniki zadłużenia przedsiębiorstwa, który wyjaśni źródła finansowania majątku, a zwłaszcza stopień udziału pomocy zewnętrznej.

Wskaźniki płynności mamy już omówione. Dziś proponuję sprawdzić rentowność Naszego przedsiębiorstwa.

Nim to zaczniemy sprawdzać, krótko wyjaśnię pojęcie samej rentowności.

No cóż najprościej chyba to określić innym słowem – „opłacalność” Wiadomo, bowiem, ze własna firma ma sens tylko wtedy, kiedy będzie generowała zyski, ale nie jakiekolwiek, ale optymalne, które Nasza działalność uczynią opłacalną. I właśnie tą opłacalność można zdefiniować językiem analityków finansowych pojęciem rentowności. Nasza rentowność oznacza, więc stopień, w jakim efektywnie funkcjonujemy oraz gospodarujemy własnym majątkiem.

Celem,  zatem Naszej analizy rentowności będzie powiązanie osiągniętego Przez Nas wyniku finansowego z osiąganymi przychodami ze sprzedaży, posiadanymi zasobami oraz kapitałem własnym, (czyli pieniędzmi, które włożyliśmy na początku i cały czas dokładamy).

Co do zasady - im wyższy jest poziom rentowności danego przedsiębiorstwa, tym lepsza jest sytuacja finansowa prowadzonej działalności.

Dlatego też Wskaźniki rentowności  często uważane są za najważniejszy element analizy sytuacji finansowo-majątkowej przedsiębiorstwa. Szczególnie właśnie dla Was, którzy prowadzicie własną działalność te dane powinny być szczególnie istotne.

Skoro będziemy mówić o wskaźnikach, to wiadomo, że wykonamy kilka matematycznych działań i rentowność przedstawimy, jako iloraz zysku ( w zależności od wskaźnika zysku z odpowiedniej części Rachunku Wyników) do odpowiedniej wartości określonego składnika finansowego - wyrażony procentowo.

Naszą analizę dokonamy na podstawie zamieszczonej poniżej grupy wskaźników oceniających

• Pierwszy – najbardziej znany to wskaźnik Rentowność netto (ROS). Pokazuje Nam relację osiągniętego zysku netto do przychodów ze sprzedaży netto.  Najprościej to ujmując, wskaźnik ten określa, jaki procent przychodów Naszej firmy stanowi wynik netto, czyli Nasz przychód po odjęciu wszystkich kosztów działalności: kosztów sprzedaży, kosztów operacyjnych, kosztów finansowych oraz opłaceniu podatków.

Czyli jeżeli mówimy o tym, że Nasza rentowność netto wynosi 10% to oznacza nic innego jak to, że z każdego zarobionego ze sprzedaży 1000zł, po pokryciu wszystkich kosztów i zapłaceniu podatku dochodowego dla Nas zostanie 100zł. Jest to oczywiście cenna informacja – tylko na tym etapie nie wiemy jeszcze czy Nasza rentowność to przede wszystkim rezultat dobrze prosperującej sprzedaży, czy np. w tym okresie wydarzyło się coś, co znacząco zmieniło osiągnięty przez firmę wynik, ale na powtórzenie tego już nie ma szans.

Możemy się również spotkać z określeniem ROS – Rentowność sprzedaży, jako bezpośredniej relacji zysku ze sprzedaży do przychodów ze sprzedaży netto. Wyliczenie tego wskaźnika jest możliwe jedynie wtedy, kiedy mamy sporządzony Nasz Rachunek wyników podzielony na poszczególne działalności.  Wskaźnik ten obliczany jest w celu wyeliminowania wpływu pozostałej działalności operacyjnej i finansowej na osiągany przez Nas wynik, ponieważ działalności te nie są bezpośrednio związane z wielkością sprzedaży. Ujmując to innymi słowami, określamy ile zarabiamy tylko z prowadzonej przez Nas sprzedaży. Eliminacja pozostałych zdarzeń ( finansowych czy pozostałych operacyjnych) ma na tyle znaczenie, że to jest Nasz zasadniczy zysk, który powinniśmy uzyskiwać też w następnych latach, bez zniekształceń, przez okolicznościowe zdarzenia. Dla rozróżnienia nazwiemy to Rentowność ze sprzedaży ( brutto).

Zysk ze sprzedaży (marża brutto) * 100 / przychód ze sprzedaży (netto) =Rentowność ze sprzedaży

Warto podkreślić, że wskazanie właściwej wartości wskaźnika rentowności sprzedaży, który powinien być oczekiwany przez właścicieli, nie jest możliwe. Jego wartość jest, bowiem w znacznym stopniu zależna zarówno od wielkości podmiotu, ale również od branży, w której funkcjonuje. W praktyce, najlepszym rozwiązaniem jest porównanie rentowności Naszej Firmy do rentowności, jaką uzyskują inne podobne przedsiębiorstwa - o podobnej wielkości i działające w tej samej branży.

Następny wskaźnik to Rentowność operacyjna ( inaczej marża operacyjna), czyli relacja zysku operacyjnego do przychodów ze sprzedaży netto. Wskaźnik określa efektywność prowadzonej przez Naszą firmę działalności operacyjnej, czyli pozwala ocenić jak część przychodów pozostaje u Nas na pokrycie kosztów jej działalności finansowej i zapłacenie podatków. Inaczej to ujmując wskaźnik ten, interpretowany łącznie z innymi wskaźnikami rentowności, pozwoli Nam określić, jaki wpływ na wynik mają pozostałe koszty operacyjne niezwiązane w sposób bezpośredni z działalnością operacyjną firmy, ( czyli właśnie Nasze okazjonalne Przychody i koszty operacyjne – zwane pozostałymi).

ROE – Rentowność kapitału własnego, czyli relacja zysku netto do średniego stanu kapitałuwłasnego. Innymi słowy wskaźnik ten pozwali Nam ocenić efektywność wykorzystania włożonego do Naszej firmy kapitału. Określa on procentowy udział środków wypracowanych przez Naszą firmę(wynik netto), które możemy wypłacić, jako Nasz zarobek.  Prościej rzecz ujmując wyliczamy tutaj, czy Nasza praca ma sens. Jeżeli wskaźnik pokaże, że uzyskujemy z włożonych pieniędzy mniej niż byśmy mieli np. wkładając na lokatę bankową to wtedy musimy mocno się zastanowić, czy możemy coś poprawić, a jeżeli nie to czy nie lepiej zamknąć Naszą firmę. 

Poprzedni wskaźnik powinien być koniecznie omawiany wraz z ostatnim wskaźnikiem ROA – Rentowność aktywów – relacja zysku netto do sumy aktywów. Wskaźnik ten informuje ile zysku netto generuje jedna złotówka zaangażowanego majątku. W poprzednim, sprawdzaliśmy jak wygląda sytuacja w przypadku już włożonych pieniędzy do firmy, ale wiadomo, że sporą część Naszych zasobów mogliśmy pozyskać na kredyt.  Dzięki temu wskaźnikowi sprawdzimy, czy np. przypadkiem, nie przeinwestowaliśmy w porównaniu z tym, co otrzymujemy.

Aby to lepiej wytłumaczyć, czas na przykłady. Już wcześniej sporządziłam przykładowy Bilans i Rachunek wyników.

Wartości, jakie będą Nam z tych zestawień niezbędne to:

DANE
A	Zysk ze sprzedaży	25 700,00 zł
B	Zysk z działalności operacyjnej	28 700,00 zł
C	Zysk netto	10 000,00 zł
D	Przychody netto ze sprzedaży	284 000,00 zł
E	Przychody	287 000,00 zł
F	Aktywa razem	284 220,00 zł
G	Kapitał (fundusz) własny	19 290,00 zł
Wskaźniki rentowności
C*100/D	ROS - Rentowność netto	3,52%
B*100/E	Rentowność operacyjna	10,11%
A*100/D	Rentowność sprzedaży	9,05%
C*100/F	ROE – Rentowność kapitału własnego	51,84%
C*100/G	ROA – Rentowność aktywów	3,52%

Interpretacja i Analiza wskaźników

ROS - Rentowność netto Wskaźnik rentowności sprzedaży netto w roku 2015 wyniósł 3, 5 %, co oznacza, że jedna złotówka przychodu ze sprzedaży ogółem generuje 3, 5 groszy zysku netto.

Tak jak już pisałam, aby określić, czy jest to zadawalający wynik, musimy przede wszystkim porównać go z innymi podobnymi do Nas podmiotami. Ważne jest również badanie zmian tego wskaźnika, w kolejnych badanych latach. Zjawiskiem pozytywnym są rosnące w czasie wielkości wszystkich wskaźników rentowności. 

Wskaźnik rentowności operacyjnej w roku 2015 wyniósł, 10% co oznacza, że jedna złotówka osiągniętego przychodu generuje 10 groszy zysku operacyjnego. Porównując ten wskaźnik z wskaźnikiem Rentowności netto, możemy zauważyć, jak duży wpływ, na osiągane przez Nas dochody, ma Nasza działalność finansowa ( w Naszym przypadku były to bardzo duże obciążenia kosztami finansowymi wynikającymi z odsetek z zaciągniętych kredytów).

Wskaźnik rentowności sprzedaży wyniósł, 9% co oznacza, że jedna złotówka osiągniętego przychodu ze sprzedaży generuje 9 groszy zysku ze sprzedaży. Mając te trzy wskaźniki rentowności, możemy powiedzieć, że na osiągany przez Nas wynik, pozostała działalność operacyjna, nie miała wielkiego wpływu, ale obciążenia kosztami finansowymi, bardzo zmniejszyło Nasza rentowność. Natomiast czy jest to wystarczający poziom, to jak już mówiłam o tym wcześniej, bezwzględnie musimy wiedzieć, jak wygląda sytuacja u podobnych do Nas przedsiębiorstw.

ROE – Rentowność kapitału własnego, czyli informacja, jaka kwota zysku netto przypada na jedną złotówkę zaangażowanego kapitału własnego.

W naszym przypadku Wskaźnik rentowności netto kapitału własnego wyniósł prawie 52%, co oznacza, że jedna złotówka zaangażowanego kapitału własnego generuje 52groszy zysku netto.  Jest to bardzo wysoki wynik, jednak byłabym ostrożna i nie popadła w euforię nim nie sprawdzę ostatniego wskaźnika rentowności aktywów. Jego wysokość w Naszym przykładzie wyniosła 3, 5%, co oznacza, że jedna złotówka zaangażowanego majątku generuje 3, 5 groszy zysku netto.

Widzimy, jak wielka jest różnica, między tym, co wyliczyliśmy, ze przynosi nam włożony Kapitał własny, a to, co przynoszą Nasze zasoby. A pamiętajmy, ze Nasze wszystkie zasoby są finansowane z Naszych pieniędzy i pieniędzy „pożyczonych” ( Zobowiązania). Czyli Nasz wskaźnik rentowności aktywów, można też zinterpretować, ile przynosi nam jedna zaangażowana złotówka, ( czyli wszystkie pieniądze, włożone do tej pory w firmę – Nasze i obce). I tutaj wynik 3, 5% nie wygląda już tak dobrze. 

To na razie zostawiam do przemyśleń – jeszcze nie nadszedł czas podsumowań ;)